|
کانون دفاع از حقوق بشر در ایران
|
||
|
کمیته کودک و نوجوان |
...اگر ميان قصاص و اعدام تفاوت قائل شويم هم به مواردی از اعدام می رسيم: بين اعدام شدگان نوجوان سال قبل ماکوان مولود زاده به عنوان لواط به عنف اعدام شده است و نه خاطر قتل و به عنوان قصاص ومهدی پوران هم که مدتی است، منتظر اجرای حکم تائيد شده خودش است. به همين جرم محکوم به اعدام شده است ...
چهارشنبه ۱۷ مهر، روز جهانی کودک بود، اما گزارش های رسمی حاکی از آن است که آمارهای کودک آزاری در ايران رو به افزايش نهاده، سالانه نزديک به ۲۷۰۰ کودک بر اثر سوانح رانندگی جان می بازند، و نزديک به سه ميليون و ۵۰۰ هزار کودک ايرانی از تحصيل بازمانده اند.
در سال 85 حدود 2700 کودک زير 15 سال در اثر سوانح رانندگى در ايران فوت کردند و تقريباً 95 هزار کودک و نوجوان زير 20 سال مصدوم شدند., اين خبر از جمله اخبار مهمى است که اين روزها و در آستانه 17 مهر، روز جهانى کودک، از سوى مسوولان و فعالان حقوق کودکان اعلام مى شود؛ به طورى که حتى امسال اين مسوولان با شعار ,احتياط، شادي، زندگى, به استقبال اين روز رفته اند. به همين منظور امسال سازمان هايى چون سازمان بهزيستى کشور، وزارت بهداشت، شهرداري، يونيسف و... تلاش دارند ضمن ابراز نگرانى از وضعيت وخيم مرگ و مير کودکان در سوانح رانندگي، با برگزارى مراسم هاى مختلفى در اين زمينه به مردم اطلاع رسانى کنند.
قصدم خواندن مرثيه بر پيکر نيمه جان شهرم نيست که تا امروز هر چه نوشته شده و هرچه خوانده شده فرياد وامصيبتا و واحسرتا بوده و قطره اشک هايي که هنوز فرو نغلتيده بر گونه ها خشک شده اند.چه ببينيم و چه خود را به نديدن بزنيم کودکان خياباني همين جا در مقابل چشم هاي بسته ما در همين شهر زندگي مي کنند. کودکاني که مي فهمند، احساس دارند، آرزو دارند، کودکاني که کار مي کنند، کودکاني که ده ساله، صد ساله مي شوند.همان طور که گفته شد نگاه به کودکان کار اگر نه همواره اما اکثراً نگاهي ترحم آميز و احساسي بوده است. هر چند اين نوع نگاه هرگز قابل سرزنش نيست اما به راستي چاره ساز نيز نخواهد بود. بررسي اين معضل و کمک به مرتفع کردن آن نياز به توجه پايه يي و زيربنايي پژوهشگران و مسوولان به اين پديده دارد که موارد گوناگون و بسياري را شامل مي شود از جمله؛ چگونگي و چرايي به وجود آمدن و استمرار اين پديده، بررسي آماري به کارگيري کودکان در موقعيت ها، مشاغل و محيط هاي جغرافيايي مختلف، بررسي آماري سنين شروع به کار کودکان در مناطق مختلف کشور، استفاده از تجربه هاي نهادهاي بين المللي و کشورهاي ديگر در مبارزه با اين پديده و بومي کردن اين تجارب و ده ها مورد ديگر.

در حالی که در تمام کشورهای دنیا روز جهانی کودک دارای ارزشی تاریخی است و در این روز بر اولویت نهادن حقوق کودکان تاکید می نمایند در کازرون ، کوشه ای از شهر تاریخی شیراز که دارای فرهنگ تاریخی غنی و پرباری است محمد رضا حدادی که در ۱۵ سالگی به اتهام قتل عمد دستگیر و به دلیل فقر مالی، بی تجربگی و اغفال، قتل دیگری را گردن گرفت قرار است درست یک روز پس از روز جهانی کودک و در تاریخ ۱٨ مهر ماه سال ۱٣٨۷ به دار آویخته شود .
در پی سخنان رسول خادم که گفت ،تهران کودک خياباني ندارد!لیلا ارشد، مددکار اجتماعی می گوید:"مطمئناً آقای رسول خادم این کودکان را در خیابان، در مسیر خود می بیند و هر اسمی که بر آن می گذارد باید به آنان کمک کرد."
خانم لیلا ارشد، مدد کار اجتماعی و فعال حقوق کودک در ایران، این تعریف را مطابق شرایط ایران نمی داند و می گوید: "این کودکان اگرچه در خیابان بدنیا نیامده اند و پدر و مادر دارند، اما بواسطۀ مشکلات اقتصادی خانواده، از آنها استفاده می شود و ناچارند در خیابان به کار و گدائی بپردازند".
بخش زيادي از جلسه روز سه شنبه شوراي اسلامي شهر تهران را بحث داغ جمع آوري متکديان به خود معطوف کرد که اعلام رسول خادم در خصوص اينکه "تهران کودک خياباني ندارد" توجه رسانه ها را به خود جلب کرد
وي تصريح کرد: ما در ايران کودک در معرض آسيب و آسيب ديده داريم و کودک خياباني به کسي اطلاق مي شود که در خيابان به دنيا آمده در خيابان زندگي کند و در خيابان بميرد!
شش سال پس از ارتکاب جرم توسط یک نوجوان ۱۶ ساله و صدور حکم اعدام برای وی، دادگاه صالح به رسیدگی به پرونده وی کماکان در پرده ابهام قرار دارد.
زهرا فقط ۱۱ سال داشت. ۱۱ سال و هزار آرزو. می خواست “درس بخواند، روزنامه نگار شود و از دخترهای بدبخت دفاع کند”. به هیچ کدام از آرزوهایش نرسید. پدرش می خواست به مردی ۳۵ ساله شوهرش دهد . دخترک تنها بود و بی پناه. مخالفت که کرد کتک خورد، بیشتر از همیشه، طاقتش که تمام شد خودش را کشت. با قرص برنج.
چند روز پیش از خودکشی زهرا مادرش خبردار شده بود که می خواهند دخترش را شوهر دهند، یکی از همسایه ها خبرش کرده بود تا شاید بشود جلوی فاجعه را گرفت.
“تلفن زدم به مغازه پدربزرگش، التماسش کردم که با لیلا این کار را نکنند، که زندگی اش را خراب نکنند. گفتم خودم می آیم و می برمش. خودم خرجش را می دهم. به حرفم گوش نکرد. گفت دختر باید برود خانه شوهر چند سال اینور و آنورش چه فرقی می کند.”
نعمت صفوي فرزند اکبرنوجوان اردبيلي در سن 16 سالگي به دليل همجنسگرايي (ارتکاب عمل لواط) بازداشت و پس از محاکمه در دادگاه اطفال از سوي دادگستري اردبيل به اعدام محکوم گرديد . وي در تيرماه سال 1385 بازداشت و اکنون مدت 27ماه است که در زندان به سر مي برد ، آقاي صفوي متولد سال 1367 مي باشند ، اين نوجوان مدتي را در کانون اصلاح و تربيت ، سپس بندهاي اطفال به سر برده است و اکنون در بند جوانان زندان اردبيل نگهداري ميشود.
پس از صدور حکم اعدام براي نامبرده از سوي دادگستري اردبيل ، حکم مذکور براي تائيد نهايي به ديوان عالي کشور ارسال گرديده است.
در بهمن ماه سال گذشته نيز دوجوان به نامهاي "حمزه چاوي" 19 ساله و "لقمان حمزه پور" 18 ساله در شهرستان سردشت به دليل همجنسگرايي بازداشت گرديده بودند که از آخرين وضعيت آنان اطلاعي در دست نيست.
پذیرش رسمی نامگذاری روزی برای کودکان به سال ۱۹۵۴ باز میگردد. سازمان ملل در نهمین مجمع عمومی خود پیشنهاد ایالات متحده را که دو سال پیش ارائه شده بود به تصویب رساند و به کشورهای عضو توصیه کرد روزی را مطابق با سنتها و اعتقادات خود به نام کودک بنامند. بسیاری از کشورها روزی در میانهی تابستان را برای این منظور برگزیدهاند، و آلمان امروز، بیستم سپتامبر را. به این مناسب نگاهی میکنیم به وضعیت ایران، که کودکآزاری و کار کودکان در سالهای اخیر در آن افزایش داشته است. روز کودک در ایران هفدهم مهرماه جشن گرفته میشود.
سازمان بهزیستی گزارش میدهد در سال جاری تعداد کودکان خیابانی شناسایی شده در تهران به نسبت سال پیش دو برابر شده.یونیسف از سال ۲۰۰۲ میلادی برنامهای پنج ساله را آغاز کرد که شعار آن «جهانی شایستهی کودکان» بود. سال گذشته عبارت «جهان بدون خشونت» به این شعار افزوده شد تا توجه به آزار کودکان و خشونتهای جسمی و جنسی علیه آنان بیشتر جلب شود. یونیسف حدود نیم قرن پیش کنوانسیون حقوق کودک را تدوین و به کشورهای عضو سازمان ملل ارائه کرد. جمهوری اسلامی اسفند ماه ۱۳۷۲ به این این پیمان پیوست و شورای نگهبان و مجلس، آن را بهصورت مشروط تصویب کردند. ایران این حق را برای خود محفوظ نگه داشته که مفادی از این پیمان را که با قوانین جاری کشور همخوان نیست رعایت نکند. از این مفاد یکی به آزادی بیان و انتخاب مذهب مربوط است و دیگری به ممنوعیت اعدام کودکان زیر ۱۸ سال.
یونیسف از سال ۲۰۰۲ میلادی برنامهای پنج ساله را آغاز کرد که شعار آن «جهانی شایستهی کودکان» بود. این شعار در ایران تا چه حد متحقق شده است؟شواهد و آمار نشان میدهد در ۱۴ سالی که از پیوستن جمهوری اسلامی به کنوانسیون یونیسف میگذرد وضعیت کودکان در ایران چندان بهتر نشده است. کارشناسان معتقدند، در کنار مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، یکی از موانع رعایت حقوق کودکان عدم تغییر و بهروز نشدن قوانین جاری کشور در این زمینه است. مطابق قانونی که همچنان در جمهوری اسلامی اعتبار دارد پدریا جد پدری ولی کودک به شمار میروند و تعقیب قضایی آنها در صورت صدمه زدن به فرزندانشان تقریبا ناممکن است. پدر مجاز است فرزندان خود را به منظور تربیت تنبیه کند. قوانین جاری میگویند این تنبیه نباید از آنچه «حدود تادیب» خوانده میشود فراتر رود، اما تعریف دقیق این حدود ارائه نشده است.
بسیاری از نهادهای غیردولتی حامی حقوق کودکان اعتقاد دارند کودکآزاری در سالهای اخیر افزایش چشمگیر و نگرانکنندهای داشته است. کارشناسان تشدید فقر و بحرانهای خانوادگی را از عوامل اصلی این روند صعودی عنوان میکنند. بنابر آماری که انجمن حمایت از حقوق کودکان منتشر کرده کودکآزاری در سال ۸۶ به نسبت سال پیش از آن ۳ و نیم درصد افزایش داشته است.
این آمار با توجه به مراجعه به این انجمن تهیه شده و نمایانگر واقعیت و وضعیت کلی جامعه نیست. به گفتهی سعید مدنی یکی از کارشناسان آسیبهای اجتماعی «در مطالعهای که در سال ۸۰ در تهران انجام شده ۳۱ درصد دانش آموزان راهنمایی به نوعی دچار آزار جنسی شده بودند.» مطالعات مشابهی در شهرستانهای دیگر از درصد بالاتری از انواع آزارها خبر میدهند. با این همه صاحبنظران معتقدند در کنار ملاحظات فرهنگی و سنتی، که مانع از گزارش همهی موارد کودکآزاری میشود، در ایران برنامهای منظم و روشمند برای گزارشدهی و جمعآوری اطلاعات در این زمینه وجود ندارد.
بررسیها نشان میدهد آزار در میان کودکان خیابانی و کار بسیار بیشتر است، و آمار رو به رشد این کودکان در ایران میتواند تاییدی بر افزایش کودکآزاری باشد. مدیر عامل انجمن حمایت از کودکان سی و یکم تیر ماه اعلام میکند در سال ۷۵، ده درصد از کودکان بین ۱۰ تا ۱۸ سال مشغول کار بودهاند اما مطابق آمار سال ۸۵ این تعداد به ۱۲ و ۷ دهم درصد رسیده که یک میلیون و ۶۶۰ هزار کودک را شامل میشود. فرشید یزدانی به ایسنا میگوید با توجه به آمار جمعیت و تعداد دانش آموزان هم اکنون بیش از سه میلیون و۶۰۰ هزار کودک خارج از چرخهی تحصل قرار دارند. تعداد کودکان کار و خیابانی دقیقا مشخص نیست و نهادهای مسئول نه تنها آمار تشکلهای غیر دولتی را قبول ندارند که در مورد آمار یکدیگر نیز تردید نشان میدهند.
سازمان بهزیستی گزارش میدهد در سال جاری تعداد کودکان خیابانی شناسایی شده در تهران به نسبت سال پیش دو برابر شده. حسن عماری، معاون ادارهی کل آسیبهای اجتماعی شهرداری تهران، با اشاره به این که تا کنون حدود ۷ هزار کودک کار خیابانی شناسایی شدهاند، ۲۷ شهریور ماه، به برنانیوز میگوید، «آماری که سازمان بهزیستی ارائه داده ۲۰ هزار کودک کار خیابانی در تهران است که ما نمیدانیم این آمار را برچه اساسی به دست آوردهاند.»
یونیسف فروردین امسال تعداد کودکان خیابانی در ایران را بین ۴۰۰ هزار تا یک میلیون نفر برآورد کرده است. مطابق آمار رسمی این تعداد در کل کشور از ۲۰۰ هزار نفر تجاوز نمیکند. گذشته از تمایل مسئولان به کوچک نشان دادن ابعاد کار کودکان، یکی از مشکلات مهم در این زمینه به ابهام در تعریف کودک و کار مربوط است. به گفتهی مدیر عامل انجمن حمایت از حقوق کودکان، در ایران بیش از ۹۰۰ هزار دختر خانهدار وجود دارند که با تعریف یونیسف کودک محسوب میشوند. یزدانی میگوید با افزودن این تعداد به کودکان کار، تعداد آنها از دو و نیم میلیون فراتر میرود.
|
|